Danıştay’ın Basın Kartı Yönetmeliği kararına basın örgütlerinden tepki: “Meslek örgütleri söz sahibi olana kadar mücadeleye devam”

Basın Kartı Yönetmeliği değişikliği üzerine Basın Meslek Örgütleri’nin açtığı dava sonucunda Danıştay yürütmeyi durdurmuştu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Danıştay’ın verdiği yürütmenin durdurulması kararının kaldırıldığını ve Basın Kartı Yönetmeliği Uygulamasına devam edileceğini bildirdi.

Basın Kartı Yönetmeliği değişikliği üzerine Basın Meslek Örgütleri’nin açtığı dava sonucunda Danıştay yürütmeyi durdurma kararı almıştı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca yürütmenin durdurulması kaldırılarak, “Basın Kartı Yönetmeliği Uygulamasına devam” yönünde karar alındığını açıkladı.

Türkiye Gazeteciler Sendikası, Gazeteciler Cemiyeti ve Türkiye Foto Muhabirleri Derneği tarafından açılan davada Danıştay 10. Dairesi, idarenin dava konusu Yönetmelik ile düzenlenen konularda düzenleme yapma yetkisinin kanuni dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu maddelerin yürütmesini durdurmuştu.

Danıştay 10. Dairesi uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğmasına yol açacağı tespitiyle yönetmeliğin yürütmesini durdurmuştu.

Dairenin gerekçesi 14 sayılı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığına basın kartı ile ilgili olarak sadece basın-yayın kuruluşu mensuplarına basın kartı düzenleme yetkisi verilmesi, basın kartının kimlere verileceğinin ve hangi hâllerde basın kartının iptali gerekeceğinin belirlenmesi konusunda bir yetkiye yer verilmemiş olması, Basın Kartı Yönetmeliğinin 3. Maddesi 1. Fıkrasının hukuka aykırı olması, basın kartının basın özgürlüğünün ilgilendirmesi sebebiyle ancak kanunla düzenleme yapılacağı şeklindeydi.

Karara Cumhurbaşkanlığınca itiraz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından 14/02/2022 tarihli kararla itiraz kabul edildi ve yürütmeyi durdurma kararı kaldırılarak yürütmeyi durdurma isteminin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay 10. Dairesine gönderilmesine karar verildi.

“Hak mücadelesi hukuken devam etmektedir”

Konuya dair açıklama yapan Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), 2018 yılından bu yana gündemde olan basın kartı mücadelesinin gazeteciler için şekli bir mücadele olmanın ötesinde olduğunu vurguladı.

2019 yılında açtıkları davanın 2020 yılında Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından davaya konu edilen Yönetmelik maddelerinin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğini söyleyen ÇGD devamında şu açıklamayı yaptı:

İletişim Başkanlığı, yürütmenin durdurulması kararını uygulamak yerine benzer hükümleri içeren yönetmelik değişiklikleriyle kararı dolanma yoluna gitmişti. Bu karara karşı da Çağdaş Gazeteciler Derneği olarak, DİSK Basın-İş Sendikası’yla birlikte konuyu ikinci kez Danıştay’a taşımıştık. Daha sonra diğer meslek örgütleri tarafından da Yönetmeliğe karşı -İletişim Başkanlığı duyurusuna da konu olan kararın verildiği- ayrı bir dava daha açılmıştı. Gelinen noktada; Dernek olarak açtığımız, 2019 esaslı ilk dava dosyasında verilen ve gerekçeleri farklı olan yürütmenin durdurulması kararı ortadan kaldırılmamıştır.

Yeniden getirilen benzer maddelere ilişkin Derneğimizce açılan 2021 esaslı diğer davada da olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar henüz verilmiş değildir. Basın kartı çerçevesinde verilen hak mücadelesi hukuken devam etmektedir. Danıştay’ın en üst karar merci olan İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından 2020 tarihinde verilen kararda saptanan tespitler varlığını sürdürmektedir. Yönetmelik’teki düzenlemeler hala hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı, muğlak ve keyfiliğe açıktır. Basın kartının verilmemesine ve iptaline dönük düzenlemeler hala kanuni dayanaktan yoksundur. Başkanlığın basın kartıyla ilgili değerlendirmeleri ve araştırmalarını neye göre, nasıl yapacağı; bu verileri ve bilgileri nasıl tutacağı; kimler tarafından bu bilgilere erişilebileceği hala belirsizdir ve hala yüzlerce gazeteci, bu nedenlerle basın kartına erişememekte, mesleğini yerine getirmekte güçlüklerle karşılaşmaktadır.

“Gazetecilik kriminalize ediliyor”

Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve Türkiye Foto Muhabirleri Derneği de yaşanan sürece dair ortak açıklama yaptı.

Davacı kurumlar olarak, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun gazetecilik mesleğini yapmak için zorunlu bir kart olmadığı ifadelerine dikkat çekilerek şunlar söylendi:

Basın kartının basın hürriyeti ile ilişkili olmakla birlikte doğrudan bağlantılı olmaması gerekçesine katılmıyoruz. Zira basın kartı gazetecilere çeşitli mesleki kolaylıklar sağlamanın yanı sıra gazetecilerin sosyal güvencesi yıpranma hakkının zorunlu önkoşulu olduğunu hatırlatmak isteriz. İlerleyen günlerde Danıştay 10. Dairesi, halkın haber alma hakkı ve ifade özgürlüğünün etkin kullanımını sağlayan ve koruyan basın kartının alma ve iptal koşullarına dair belirsizlikler ve keyfilik taşıyan, masumiyet karinesine aykırı, gazeteciliği kriminalize etme amacı güden 20 Mayıs 2021 tarihinde yapılan düzenlemelere ilişkin Yönetmeliğin yürütmesinin durdurulması konusunda esas yönünden değerlendirme yapacaktır.

Sendika.Org